De COP (Coefficient of Performance) en SCOP (Seasonal COP) geven aan hoe efficiënt een warmtepomp werkt. Een hogere waarde betekent meer warmte uit minder stroom. Beide getallen zijn essentieel om warmtepompen eerlijk te vergelijken.
COP: momentopname onder testomstandigheden
COP = warmte (kW) ÷ stroom (kW), op een specifiek meetpunt. Een COP van 4,0 betekent: 1 kW elektriciteit erin geeft 4 kW warmte eruit. De andere 3 kW komt uit de buitenlucht (of grond bij geothermisch).
COP wordt gemeten onder geconditioneerde labomstandigheden. Voor lucht/water warmtepompen is dat standaard 7°C buiten en 35°C aanvoer naar verwarming (vloerverwarming). Dat zegt weinig over jouw werkelijke gebruik.
SCOP: jaarlijks gemiddelde, realistischer
SCOP is het gewogen jaargemiddelde van de COP onder verschillende buitenomstandigheden zoals die in Nederland voorkomen. Een SCOP van 4,5 betekent: gemiddeld over het jaar krijg je 4,5 kWh warmte voor elke kWh elektriciteit.
SCOP houdt rekening met:
- Koude winterdagen (lagere COP, soms 2,5-3,5)
- Milde lente/herfstdagen (hogere COP, 4,0-5,0)
- Defrost-cycli (bij vorst moet de buitenunit zichzelf ontdooien, kost wat efficiëntie)
- Stand-by verliezen
Wat zijn goede SCOP-waarden?
- SCOP 3,5-4,0: basis lucht/water warmtepomp, geschikt voor goed geïsoleerd huis.
- SCOP 4,0-4,5: middenklasse, prima voor de meeste woningen.
- SCOP 4,5-5,2: high-end inverter-modellen, goed in milde klimaten.
- SCOP 5,0+: bodem/water (geothermisch). Stabiele bron temperatuur.
Wat beïnvloedt jouw werkelijke SCOP?
De fabriekswaarde wordt zelden 1-op-1 gehaald in de praktijk. Belangrijk:
- Aanvoertemperatuur (laag = hoge COP): vloerverwarming op 35°C is veel efficiënter dan radiator op 55°C. Een goede SCOP hangt af van of je vloerverwarming of HT-radiatoren hebt.
- Isolatieniveau: een slecht geïsoleerd huis vraagt hogere aanvoertemperatuur, lager rendement.
- Modulatievermogen: een warmtepomp die te groot is gedimensioneerd schakelt vaak aan/uit, dat kost efficiëntie. Wij dimensioneren op werkelijke warmtebehoefte, niet op grootste mogelijke vermogen.
SCOP en stroomprijs bepalen of het loont
Bij een SCOP van 4,0 en een gasrekening van €1,50/m³ vs €0,40/kWh stroom: 1 m³ gas = 8,8 kWh warmte. Met SCOP 4,0 kost dat 2,2 kWh stroom = €0,88. Dus gas kost je €1,50, warmtepomp €0,88 per m³-equivalent.
Aan de hand van jouw situatie rekenen we het netto-voordeel uit (besparing minus aankoop minus subsidie).